خبرگزاري علمي دانانيوز
جمعه 7/6/1393
صفحه اصلي | ارسال خبر | سفارش تبليغات | پيوندها | تماس با ما | RSS
دانانيوز در نشاني اينترنتي http://dananews.ir و http://dananews.netدر دسترس شماست *راهبرد دانانيوز؛ هويت ديني، تاريخ و تمدن ايراني، عزت و اقتدار ملي و جهاني ** ياري و همراهي شما، ضامن موفقيت دانانيوز است. شما مي توانيد اخبار و ديدگاههاي ارزشمندتان را براي ما ارسال نمائيد.*
گزيده اخبار
ارسال اين خبر به دوستان
23/3/1388 | ساعت 18:16:37 | كدخبر: 3505 | بازديد: 2921

تقدیم به مناسبت میلاد مسعود گوهر هستی :

مروري بر خطابه فدكيه حضرت فاطمه زهرا عليهاسلام




از امام صادق عليه السلام سؤال شد كه چرا حضرت فاطمه عليهاسلام، زهرا ناميده شد؟ (زهرا در لغت به معني درخشنده است)، حضرت در پاسخ فرمودند: «زيرا هنگامي كه آن بانو در محراب عبادت خويش مي ايستاد، نور او بر اهل آسمان مي درخشيد، همچنان كه نور ستارگان در چشم اهل زمين مي درخشد» (معاني الاخبار / ۶۴)

بانوي بزرگ اسلام از منظري ديگر
مروري بر خطابه فدكيه حضرت فاطمه زهرا عليهاسلام 

 
 
آنچه كه از پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) در وصف بانوي بزرگ اسلام به ما رسيده، نشانگر آن است كه عظمت شأن و مقام آن جناب بسيار بالاتر از يافته هاي ما در شناخت حضرتش مي باشد، تا آنجا كه قلب عالم امكان و طلايه دار عالم تكوين و تشريع، حضرت ولي عصر ـ عجل الله تعالي فرجه ـ فرموده اند: «في ابنة رسول الله (ص) لي اسوة حسنه» «دخت گرامي رسول خدا (ص) براي من الگويي نيكو است.» (معجم احاديث المهدي(ع) ۴ / ۳۸۶)
از امام صادق عليه السلام سؤال شد كه چرا حضرت فاطمه عليهاسلام، زهرا ناميده شد؟ (زهرا در لغت به معني درخشنده است)، حضرت در پاسخ فرمودند: «زيرا هنگامي كه آن بانو در محراب عبادت خويش مي ايستاد، نور او بر اهل آسمان مي درخشيد، همچنان كه نور ستارگان در چشم اهل زمين مي درخشد» (معاني الاخبار / ۶۴)
آن حضرت چنين براي فرشتگان درخشندگي دارد، پس چه سزا است كه ما نيز چشم بگشاييم و از اين نور خيره كننده بيشتر بهره بگيريم. يكي از جلوه گاههاي شخصيت آن بانوي بزرگ، خطابه اي است كه پس از رحلت پدر گرامي خويش در مسجد ادا فرمود. اين خطابه كه با نام «فدكيه» شهرت يافته، از جهات متعدد قابل بهره گيري است.
* * *
فدك آبادي بزرگ و پرمحصولي بود در چند فرسخي مدينه. اين سرزمين پس از فتح خيبر در سال هفتم هجري، بدون جنگ تسليم پيامبر اكرم (ص) شد و لذا به حكم آيات اول سوره حشر، در اختيار حضرت قرار مي گرفت (و عنوان غنيمت نمي يافت تا ميان عموم سپاهيان تقسيم گردد.)
پس از آن نيز جبرئيل امين با فرود آوردن آيه «و آت ذا القربي حقه» (اسراء / ۲۶) يعني «حق نزديكان را بپرداز»، دستور الهي را آورد كه فدك بايد به زهراي مرضيه عليهاسلام اعطا شود.
روشن بود كه تملك فدك از سوي حضرت فاطمه عليهاسلام به معني صرف تمام عوايد آن سرزمين بزرگ، براي فقرا و بيچارگان مي باشد و گذشت زمان نيز بر اين امر گواهي داد. بدين ترتيب فدك در دوران حيات پيامبر به تملك بانوي اسلام درآمد و اساساً ارث نبود.
هرگز تاريخ گزارش نكرد كه خانه محقر فاطمه اطهر عليهاسلام پس از تملك فدك در سال هفتم هجري و تا سال يازدهم كه توفان حوادث بر آن وزيد، تغيير وضعيتي يافته باشد. خانه اي كه اهل آن، بارها و بارها طعم گرسنگي هاي طولاني را چشيده بودند و اكنون نيز تفاوت چشمگيري حاصل نشده بود. كرامت خاندان اميرالمؤمنين عليه السلام چنان بود كه همواره تا آخرين تحفه در طبق خويش را مي بخشيدند و لذا تفاوتي نمي كرد كه در بساط چقدر فراواني باشد، نتيجه همان بود.
ده روز پس از رحلت رسول خدا صلي الله عليه و آله، نماينده حضرت زهرا عليهاسلام از فدك اخراج شد.
ما در اين نوشتار به جزئيات اين امر و حوادث تلخ بعدي آن نمي پردازيم و مقدمه فوق را گفتيم تا برسيم به خطابه اي كه از بانوي بزرگ اسلام در سينه تاريخ ثبت است و عنوان «خطابه فدكيه» به خود گرفته است.
حضرت زهرا عليهاسلام در ميان جمعي از بانوان روانه مسجد رسول خدا صلي الله عليه و آله شد. مسجد مملو از جمعيت بود. پرده اي ميان بانوي بزرگ و جمعيت حاضر زده شد و آن گرامي به سخن آغاز فرمود.
مسلمانان به ياد نداشتند كه دخت پيامبرشان را در ميان جمعيت به خطابه ديده باشند، اما اكنون چه شده كه زهراي مرضيه با همه حجاب و احتجابش از نامحرمان، در موضع خطابه ايستاده است؟ آيا تنها فدك؟
سخنان بانوي اسلام نشان داد كه گرچه درصدد احقاق حق خويش در رابطه با فدك نيز هست، اما اين موضوع شباهت به بهانه اي داشت براي نهيب زدن بر مسلمانان فرورفته در خواب و غفلت، يا بهتر بگوييم، خود را به خواب زده.
همان نهيبي كه خداوند متعال چند سال قبل از اين، بر آنان زده بود كه «محمد(ص) تنها رسول خدا است و پيش از او فرستادگان ديگري هم بوده اند، آيا اگر او بميرد يا كشته شود، شما به گذشته خود برمي گرديد (و جاهليت را دوباره پيشه مي كنيد)؟ و هركس به عقب برگردد.، هرگز به خدا ضرري نمي رساند و خداوند بزودي سپاسگزاران را پاداش خواهد داد.» (آل عمران ۱۴۴/)
حضرت زهرا عليهاسلام پس از رحلت پدر بزرگوار خويش، بسيار مي گريست و مي فرمود: «مصيبت هايي بر من هجوم آورده كه اگر بر روزها ريخته مي شد، آنها را به شب مبدل مي ساخت.» (بحار ۱۰۶/۸۲) آري، او بسيار خسته و رنجور بود، اما آنگاه كه در مسجد پيامبر (ص) سخن راند، عقلها را مبهوت ساخت.
خطابه فدكيه، تنها دادخواست اعتراض به غصب فدك نبود، بلكه بانگ بيدارباشي بر مسلمانان و دوره اي بود بر معارف دين.
در ابتداي كلام بانوي مصيبت ديده اسلام، به فصاحت و با تفصيل حمد وثناي الهي گفت. كاش توان و مجال بود كه زيباييهاي عبارت فاطمه مرضيه عليهاسلام را بيان نماييم. جملاتي چنان مسجع و موزون كه هر شنونده آشنا به زبان عرب را ميخكوب مي كند، به ويژه آنكه مسجع و وزن داري كلام تا پايان خطابه طولاني حضرت ادامه مي يابد.
در اينجا ناچاريم از زيباييهاي لفظي خطبه درگذريم و نظر را به معاني القا شده معطوف سازيم.
آغاز سخن در حمد و ثناي الهي: «خدا را بر آنچه ارزاني داشته سپاسگزار و بر اندشه نيكويي كه الهام فرمود شاكرم. او را به نعمتهاي گسترده اي كه بي مقدمه مرحمت نموده و عطاياي فراواني كه عنايت كرده و احسان پياپي كه عطا كرده ثنا مي گويم. سپاسهاي شايسته او، از حد شمارش بيرون است و قدرت بر شگرگزاري همه آنها وجود ندارد و نهايت آنها به درك درنمي آيد. نعمتهايي كه خداوند انسانها را به شكر آنها خوانده تا اين عمل موجب فراواني و دوام آنها گردد...»
سپس فرازهايي در توحيد: «گواهي مي دهم كه معبودي غير از «الله» نيست و او را شريكي نمي باشد. شهادتي كه خداي متعال روح آن را اخلاص قرارداده است... خداوندي كه تمام اشياء را بي آنكه چيزي قبل از آنها باشد ايجاد نموده و آنان را بدون اينكه از نمونه هايي در خلقت الگو گرفته باشد، آفريده است. به قدرت خويش به آنها وجود داده و با اراده خود خلقشان نموده بدون نيازي به آفرينش آنها و يا فايده اي كه او را عايد شود. بلكه علت در خلقت آن است كه حكمش آشكار گردد و آنان را متوجه فرمانبرداري خود نمايد و قدرت خويش را ظاهر سازد و بندگان را به عبوديتش رهنمون گردد...»
آنگاه جملاتي در نبوت رسول خاتم(ص): «و شهادت مي دهم كه پدرم حضرت محمد(ص) بنده و فرستاده او است، كه خداوند او را قبل از خلقتش اختيار كرد و قبل از بعثتش برگزيد ... او در آغاز بعثتش مردم را چنان يافت كه هر گروهي به دين مخصوص خود گرويده، يك گروه گرد آتشي كه خودافروخته در طواف، گروهي در برابر بتان به پرستش و همگان منكر خدايي كه او را مي شناسند.
 
 
آنگاه خداوند به بركت پدرم، تاريكيها را به روشنايي مبدل ساخت و جهل را از قلبها زدود و ابرهاي تيره وتار را ازمقابل ديدگان به يك سو افكند. او براي هدايت مردم بپاخاست و آنها را از گمراهي رهانيد و از كوري به بينايي درآورد و به ديني محكم هدايت نمود و به راه مستقيم فراخواند.
سپس خداوند او را با رأفت و رغبت درحالي كه او را (براي خود) برگزيده و بر ديگران ترجيح داده بود، به سوي خويش خواند و از خستگي دنيا آسوده اش گرداند و او را در احاطه فرشتگان ابرار و رضوان پروردگار غفار و مجاورت ملك جبار قرارداد.
درود خدا بر پدرم، پيام آور و امين وحي خداوند و برگزيده و منتخب او از ميان آفريدگانش. درود و سلام و رحمت و بركات الهي بر او باد.»
بانوي بزرگ، آنگاه خطاب به جمعيت انبوه مهاجر و انصار نموده فرمود: «شما اي بندگان خدا، نگهبانان حلال و حرام و حاملان دين و وحي او و امانتداران خداوند بر خويش و پيام آوران او به سوي امتها هستيد ... پس خداوند ايمان را موجب پاكي شما از شركت و نماز را مايه دوري از كبر و زكات را صفاي روح و باعث افزايش روزي و روزه را تحكيم اخلاص و حج را وسيله تقويت دين و عدالت را مايه پيوند قلوب و پيروي ما [اهل بيت] را سبب نظام يافتن ملت و امامت ما را مانع پراكندگي قرارداد ... (و همچنان حكمت دستورات الهي را بر شمرد تا آنجا كه فرمود:) «پس چنانكه شايسته پرهيزكاري است، تقواي الهي پيشه كند و جز در حال مسلماني مرگ را درنيابيد.» (آل عمران/ ۱۰۲) از خداوند در آنچه كه شما را امر فرموده يا بازداشته فرمان بريد كه «از ميان بندگان، تنها دانايان از خدا مي ترسند.» (فاطر/ ۲۸)
آن حضرت سپس لحن سخن را تغيير داده فرمود: «اي مردم، بدانيد كه من فاطمه ام و پدرم محمد(ص) است. آغاز و انجام سخنم يكي است. خطا نمي گويم و خارج از معيار حق عمل نمي كنم.
«پيامبري از ميان شما به سويتان آمد كه رنج و محنت شما براو گران مي آيد. سخت به شما دل بسته و برمؤمنان مهربان و دلسوز است.» (توبه۱۲۸/) او رسالت الهي خويش را به انجام رسانيد…» برلبه پرتگاه قرارداشتيد كه شما را از آن نجات داد» (آل عمران۱۰۳/)… هرگاه پيروان شيطان ظاهر مي شدند يا گروهي از مشركين دهان براي فروبردن شما مي گشودند، برادرش علي را در كام آنان مي افكند و علي نيز تا برمغز و سرآنان نمي كوفت و بيني آنها را برخاك مذلت نمي ماليد، بازنمي گشت.
او (علي عليه السلام) كسي بود كه در راه خدا سختي ها را تحمل مي كرد و استقامت مي ورزيد و نزديكترين افراد به رسول خدا (ص) و سرور اولياي خدا بود. در راه خدا كمرهمت بسته بود و دلسوزانه و با جديت و با تلاشي پيگير عمل مي كرد و در راه خدا، سرزنش ملامتگران در او اثري نمي گذاشت.
و اين درحالي بود كه شما در زندگي راحت و در كمال آرامش و امنيت و نشاط قرارداشتيد…
هنگامي كه خداوند جايگاه انبيا و منزلگاه برگزيدگانش را براي او اختيار نمود و آنچه به او وعده داده بود به اتمام رساند، كينه و دشمني ناشي از نفاق شما ظاهر گرديد… شيطان از كمينگاه خودسربرآورد و شما را به سوي خود خواند. شما را به سوي خود دعوت كرد… همه اينها در حالي بود كه فاصله زيادي نگذشته و جراحت التيام نيافته و پيامبر(ص) هنوز دفن نگرديده بود. به بهانه ترس از بروز فتنه به سرعت اقدام كرديد ولي بدانيد كه در فتنه سقوط نموديد… ما در مقابل اذيتهاي شما صبرمي كنيم، هركسي كه چاقوهاي بزرگ اعضايش را قطعه قطعه مي كند و تيزي نيزه را در بدنش فرو مي برند.»
به عبارت پرسوز فاطمه(عليهاسلام) كه خلاصه اي از آن گذشت را مي توان در اين جمله خلاصه كرد كه فرمود: «از حقيقت به كجا روگردانده مي شويد»؟
تمام جوش و خروش بانوي بزرگ اسلام آن است كه مردمان از حق رويگردان نشوند و راه باطل در پيش نگيرند و تنها پس از همه اين سخنان دردآلود است كه حضرت زهراعليهاسلام سخن از فدك مي گشايد وبا منطقي چون كوه، حق خود را مطالبه مي فرمايد. (كه مقال را گنجايش ذكر آن نيست) اين خطابه پرمحتوا و آتشين را (كه تنها به ذكر گوشه هايي از آن بدون شرح وبسط پرداختيم) بايد فراوان مرور نموده و در آن تأملي كرد. اميدواريم اين مقاله بهانه اي شود تا ارادتمندان ساحت مقدس فاطمي به متن اصلي و شروح نگاشته شده براين خطبه مراجعه نمايند.
سخن آخر اينكه اميرالمؤمنين عليه السلام حتي در دوران حكومت خويش نيز از برگرداندن فدك دم نزد، تا اوكه گفته بود: «اگر حق مردم در مهريه زنانتان باشدآن را باز خواهم ستاند.»، در مورد حق خود وخاندانش پاك چشم پوشيده باشد. حضرت در نامه خود به والي بصره نوشتند: «آري، از آنچه كه آسمان برآن سايه افكنده، فدك در دست ما بود كه گروهي برآن بخل و گروهي سخاوت ورزيدند و خداوند خوب داوري است. مرا چه كار با فدك و غيرفدك» (نهج البلاغه/نامه۴۵)
زهراي مرضيه عليهاسلام، قرين و همتاي علي مرتضي عليه السلام است و او را نيز با فدك كاري نبود. مگر آنكه مي خواست حقي را مطالبه كند و مهمتر آنكه بانگ بيدارباش بردارد كه تا قيامت، در گوش تاريخ شنيده شود.
اميد آنكه اين فرياد مرا شنوا باشيم.
برخي از كتب فارسي كه به خطبه آن حضرت پرداخته اند به شرح زيرمي باشد:
* احتجاج بانوي بزرگ ـ محمدعلي مرداني، خطبه هاي روشنگرانه حضرت فاطمه زهرا عليهاسلام ـ واحد تحقيقات اسلامي بنياد بعثت * حديث غربت ـ مهدي جعفري * شرح خطبه حضرت زهرا عليهاسلام ـ سيدعزالدين زنجاني *حماسه اي بزرگ ـ آيت الله ناصر مكارم شيرازي * شرح خطبه حضرت فاطمه عليهاسلام ـ احمد مدرسي تبريزي * شرح خطبه حضرت زهرا عليهاسلام ـ الياس اشكوري * خطابه فدك ـ محمدباقر انصاري ـ سيد حسين رجايي * خطبه حضرت زهرا عليه السلام ـ حسين عمادزاده* شرح خطبه فدك ـ آيت الله محمدتقي شريعتمداري * خطبه حضرت زهرا عليهاسلام ـ سيدابوالفضل موسوي گرمارودي * خطبه حضرت فاطمه زهرا عليهاسلام ـ اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي شرق تهران * خطبه الزهرا عليهاسلام ـ ناصر حسينيان * مروري برخطبه اي كم نظير از بانويي بي همتا دكتر احمدبهشتي
 
 
   
 
معرفي كتاب

فاطمه (سلام الله علیها) در آئينه كتاب

تأليف آقاي اسماعيل انصاري
معرفي ۲۴۰۰كتاب مستقل چاپي و خطي درباره حضرت زهرا(س) به ۲۸ زبان است كه در پنج مرحله از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۲ شكل گرفته، و راه خود را در شناسايي تأليفات مربوط به حضرت فاطمه(س) ادامه مي دهد. انتشارات «دليل ما» هم اكنون اقدام به پنجمين چاپ اين كتاب به عنوان كاملترين كتابنامه درباره صديقه كبري(س) نموده است.
«فاطمه در آئينه كتاب» براي معرفي خدمتگزاران فاطمه(س) تدوين شده است تا معلوم شود مظلوميت آن حضرت چنان پرسوز بوده كه قلم ها اينچنين به دفاع از او برخاسته اند و با صراحت به افشاگري عليه دشمنان آن حضرت پرداخته اند و مظلوميت سيده بانوان جهان را براي بشريت روشن ساخته اند؛ و در سايه اين گامهاي برنده علمي، فرهنگ غني و پرمحتواي تشيع در معرض ديد محافل علمي جهان قرارگرفته است.






• پربازديدها:
» نام نويسي حوزه علميه خواهران جامعه الزهراي قم 21دي ماه آغازمي شود.
» بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کـردم بدیــن پــــارسی
» گردهمایی بزرگان علم بتن درگیلان
» یوفیس ؛ شبکه اجتماعی ایرانیان متولد شد
» پذیرش دانشجو جامعه ‌المصطفی ‌العالمیه
» بزرگترین تونل درون شهری ایران در اصفهان گشایش یافت .
» یک جوان شایسته چه ویژگی‌ها باید داشته باشد؟
» حضور 30 کشور در همایش بانوان محجبه جهان اسلام
» مشكل كمبود روانپزشك در كشور توسط پزشكان خانواده برطرف مي‌شود
» تاريخ سبزوار: تاريخ و مشاهير اسفراين، بيهق، جوين و سبزوار
» چند استفتاء از مقام معظم رهبری در اموربانکی و اعتباری
» راهكارهاي مقابله با عمليات رواني عليه ايران


• در همين زمينه:
» هاشمی رفسنجانی: افراطی ها از اوّل انقلاب، کار را خراب می‌کردند
» آملی‌لاریجانی:با فساد در هر چهره و هر سطحی برخورد می‌کنیم
» نظر تعدادی از مراجع درباره میزان زکات فطره
» هاشمی رفسنجانی: من خودم هم اینجا سانسور می شوم!/فتنه از درون انتخابات ناعادلانه پدید می آید
» سه‌شنبه عیدفطر است /پاسخ به پرسش‌های متداول در مورد رویت هلال ماه
» مراسم روز جهانی قدس در ایران و شهرهای مهم جهان
» هاشمی رفسنجانی: تا مردم نخواستند، علی(علیه السلام) حاکم نشد
» علی یعنی عشق! روایت دیدار با جرج جرداق مسیحی
» حشمت الله قنبری: گناه بی‌ادبی و بی‌حیایی جوانان به گردن ماست!
» اهمیت شب قدر؛ دولت قرآن دولتی است که لِیلة القَدرِ خِیر مِنْ ألفِ شَهر است
» هاشمی رفسنجانی: یک اقلیت محدود که خود را ولایتمدار می دانند،آرزوی شکست مذاکرات را دارند
» «حسن» نامی بهشتی که پیامبر(صل الله علیه و آله) برگزید

جست و جو


تبليغات